کودکی حق هر کودک است
در روز جهانی مبارزه با کار کودک، ما جمعی از سازمان‌های مردم‌نهاد، فعالان اجتماعی، متخصصان و کنشگران حوزه کودک، بر این اصل تأکید می‌کنیم که کودکی حق هر کودک است؛ حقی که امروز برای شمار زیادی از کودکان، زیر فشار فقر، نابرابری، محرومیت آموزشی، مهاجرت، ناامنی اقتصادی و پیامدهای جنگ و ناامنی‌های ناشی از آن، به‌طور جدی نقض می‌شود.ماده ۳۲ پیمان‌نامه حقوق کودک، مقاوله‌نامه شماره ۱۸۲ سازمان بین‌المللی کار و قوانین داخلی، بر حمایت از کودکان در برابر بهره‌کشی اقتصادی و اشکال زیان‌بار کار تأکید دارند. با این حال، واقعیت زندگی بسیاری از کودکان نشان می‌دهد که میان این تعهدات و وضعیت موجود، فاصله‌ای عمیق وجود دارد.امروز کار کودک، ترک تحصیل و محرومیت از فرصت‌های رشد و یادگیری، همچنان واقعیتی انکارناپذیر در زندگی بسیاری از کودکان است. فشارهای اقتصادی، گسترش فقر، کاهش امنیت معیشتی خانواده‌ها و پیامدهای جنگ و ناامنی‌های ناشی از آن، این وضعیت را تشدید کرده و کودکان بیشتری را از حق آموزش، سلامت، امنیت و رشد محروم ساخته است.ما همچنین نسبت به عادی‌سازی کار کودک هشدار می‌دهیم. هیچ بحران اقتصادی یا اجتماعی نباید بهانه‌ای برای پذیرش کار کودک یا محرومیت کودکان از حقوق بنیادینشان باشد. پذیرش کار کودک به‌عنوان راه‌حلی برای مشکلات معیشتی، نه‌تنها حقوق کودکان را نادیده می‌گیرد، بلکه به تداوم چرخه فقر و نابرابری نیز دامن می‌زند.

بر این اساس، مطالبات نهادهای امضا کننده این بیانیه را  به شرح ذیل اعلام می‌داریم:

 تضمین دسترسی همه کودکان، بدون هرگونه تبعیض، به آموزش باکیفیت و جلوگیری از بازماندگی از تحصیل؛ تقویت حمایت‌های اجتماعی و معیشتی از خانواده‌های در معرض فقر و آسیب؛حمایت ویژه از کودکان مهاجر، کودکان بازمانده از تحصیل و سایر گروه‌های در معرض آسیب؛توسعه خدمات سلامت روان و حمایت‌های روانی ـ اجتماعی برای کودکان و خانواده‌ها؛ اجرای مؤثر قوانین مرتبط با منع کار کودک و مقابله با بهره‌کشی اقتصادی از کودکان؛ اصلاح و اجرای مؤثر سیاست‌ها و تنظیمات بازار کار به‌منظور پیشگیری از به‌کارگیری کودکان و حذف اشکال مختلف کار کودک در بخش‌های رسمی و غیررسمی اقتصاد؛ تقویت مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی بخش خصوصی، کارفرمایان و بنگاه‌های اقتصادی در پیشگیری از کار کودک و رعایت حقوق کودک در تمامی مراحل فعالیت و زنجیره تأمین؛ گسترش برنامه‌های آگاهی‌بخشی عمومی درباره پیامدهای کار کودک و حقوق کودکان، با بهره‌گیری از ظرفیت رسانه ملی، رسانه‌های دولتی و عمومی و سایر ابزارهای ارتباطی و آموزشی کشور؛ فراهم کردن زمینه مشارکت مؤثر نهادهای مدنی و جوامع محلی در برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات مرتبط با حقوق کودک.
در سالی که شعار جهانی روز مبارزه با کار کودک «کارت قرمز به کار کودک؛ بازی جوانمردانه برای کودکان و کار شایسته برای بزرگسالان» انتخاب شده است، ما نیز کارت قرمز خود را به هرگونه بهره‌کشی از کودکان، محرومیت از آموزش، بازماندگی از تحصیل و نقض حق کودکی نشان می‌دهیم.کودکی حق است؛ نه امتیاز، نه نیروی کار ارزان و نه بهایی که کودکان برای بحران‌های بزرگسالان بپردازند.

 

• ایران با کودکانش، زنده تر از همیشه خواهد بود.

آینده یک ملت، در کتاب‌های تاریخ یا در گزارش‌های اقتصادی نوشته نمی‌شود؛ آینده یک ملت، در لبخند، چشم‌ها و گرو‌ه های کوچک کودکانش رقم می‌خورد. وقتی از آینده ایران حرف می‌زنیم، در واقع از آینده‌ای حرف می‌زنیم که در گرو سلامت، رشد و شکوفایی نسل‌های آینده است.

• چرا کودکان، قلب تپنده ایران هستند؟

کودکان تنها بخشی از جمعیت یک کشور نیستند؛ آن‌ها بذرها و دانه های تمام آنچه قرار است در آینده ببینیم، هستند. هر کودک، یک ظرفیت عظیم و پتانسیل بی‌پایان برای خلاقیت، علم، هنر و انسانیت است. اگر بخواهیم کشوری قدرتمند، باثبات و پیشرو داشته باشیم، باید بدانیم که این مسیر از میان اتاق‌های بازی، مدارس و محیط‌های امنی که کودکان در آن رشد می‌کنند، می‌گذرد.

• حقوق کودک؛ یک انتخاب نیست، یک ضرورت است

وقتی از «حقوق کودک» صحبت می‌کنیم، منظورمان صرفاً فراهم کردن غذا و سرپناه نیست. دفاع از حقوق کودکان، یعنی ایجاد بستری که در آن:

– حق آموزش با کیفیت تضمین شود تا ذهن‌ها آزاد و جستجوگر رشد کنند.

– حق امنیت و سلامت محترم شمرده شود تا جسم و روان آن‌ها در برابر سختی‌ها مقاوم بماند.

– حق بیان و شنیده شدن فراهم باشد تا اعتمادبه‌نفس و هویت اجتماعی خود را بیابند.

– حق حفاظت در برابر خشونت و استثمار به عنوان یک اصل بسیار مهم و غیرقابل مذاکره در جامعه تثبیت شود.

دفاع از حقوق کودکان، دفاع از عدالت است. وقتی ما از حقوق یک کودک دفاع می‌کنیم، در واقع در حال ساختن یک جامعه منصف‌تر( با انصاف تر ) برای همه هستیم.

• وظیفه ما چیست؟

ما به عنوان اعضای جامعه، والدین، مربیان و شهروندان، ناظران و حامیان این نسل هستیم. وظیفه ما تنها «مراقبت» نیست، بلکه «حمایت» است. حمایت از حق آن‌ها برای رویاپردازی، حمایت از حق آن‌ها برای بازی کردن و حمایت از آن‌ها در برابر هرگونه نابرابری که مسیر رشدشان را مسدود می‌کند.

• سخن پایانی

ایران، با تمام فراز و نشیب‌های تاریخش، همواره با نیروی جوان و پویایش دوباره برخاسته است. اما این پویایی زمانی معنا پیدا می‌کند که کودک ایرانی، با آرامش خاطر و در سایه حقوقی محترم، به دنبال کشف جهان برود.

بیایید به یاد داشته باشیم: هر چقدر بیشتر برای حقوق کودکان بجنگیم و به آن‌ها توجه کنیم، ایران نه تنها زنده، بلکه درخشان‌تر و پویاتر از هر زمان دیگری خواهد بود. زیرا ایران، با کودکانش زنده است.

به نظر شما، مهم‌ترین قدم برای تضمین آینده کودکان ما چیست؟

نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

دفتر تولید محتوا – کافل

مقایسهء نظام‌مند میان دو ستونِ حقیقت و نیکی در علم و دین

سخنرانی پروفسور مایکل ریس در مؤسسهٔ علم و دین فارادی (دانشگاه کمبریج، انگلستان، ۷ می ۲۰۲۶)

 

🔸 ماجرا چه بود؟

پروفسور مایکل ریس، استاد آموزش علوم در کالج دانشگاهی لندن، در این سخنرانی، به سراغ یک بحران خاموش در نظام آموزشی جهانی رفت. استدلال اصلی او این بود که در روزگاری که عبارت «پساحقیقت» به توصیفی رایج برای زیستِ فرهنگی و سیاسی ما بدل شده، آموزشِ ترکیبی علم و دین نه یک گزینه تجملی، بلکه پادزهری ضروری در برابر این بحران است.

 

🔹اما چرا آموزشِ ترکیبی علم و دین مهم است؟

▪️۱. ریس شیوع این باور را که در دوران پساحقیقت زندگی می‌کنیم، «به‌طور بالقوه فاجعه‌بار» توصیف کرد. وقتی مرز میان راست و دروغ مبهم می‌شود، هم علم و هم دین، به عنوان دو منبع اصلیِ جهت‌گیری اخلاقی و معرفتی، تضعیف می‌شوند.

▪️۲. او با وام‌گیری از سنت فلسفی، توجه مخاطبان را به سه مفهوم متعالی (حقیقت، زیبایی و نیکی) جلب کرد و پرسید: در غیاب این شاخص‌های غایی، دانش‌آموزان چگونه می‌توانند قطب‌نمایی برای زندگی خود بیابند؟ و نظام آموزشی چه پاسخی برای این سرگردانی دارد؟

 

🔸 ریس چه مسیری را برای برون‌رفت ترسیم کرد؟

محور اصلی سخنرانی، یک مقایسهء نظام‌مند میان دو ستونِ حقیقت و نیکی در علم و دین بود:

▪️ریس نشان داد که علم از مسیر شواهد تجربی، آزمون‌پذیری و ابطال‌پذیری به حقیقت می‌رسد، حال آنکه دین از مسیر وحی، سنت، تجربهء درونی و انسجام درونی. فهم این دو مسیرِ متفاوت، برای دانش‌آموزان لازم است تا بتوانند در جهان پیچیدهء امروز جهت‌یابی کنند.

▪️ در حوزهء اخلاق نیز، او به اخلاق تحقیق و کاربرد مسئولانهءفناوری در علم، و اصول اخلاقی برگرفته از متون مقدس در دین پرداخت. هدف نهایی، پرورش ظرفیت داوری اخلاقی در میان دانش‌آموزان برای مواجهه با مسائل زیست‌اخلاقی، محیط زیستی و فناورانه بود.

 

🔹 ایدهء نهایی چه بود؟

ریس با تمرکز بر آموزش رسمیِ سنین ۵ تا ۱۶ سال، این ایده را به بحث گذاشت که در عصر پساحقیقت، آموزش علمِ بدون دین به پوچی اخلاقی می‌انجامد و آموزش دینِ بدون علم به بنیادگرایی معرفت‌شناختی. بنابراین، تدریس تلفیقی این دو، یک ضرورت مدنی برای ساختن شهروندانی حقیقت‌جو و اخلاق‌مدار است. این سخنرانی، در ادامهءپروژهء فکری بلندمدت او قرار دارد که پیش‌تر در مقالاتش استدلال کرده بود تدریس علم/دین توسط معلمان علوم، به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا خودِ علم را بهتر بفهمند. اما اکنون، این استدلال از یک ضرورت آموزشی-علمی، به یک ضرورت عمیق فلسفی-اجتماعی ارتقا یافته است.

 

📚 منبع:

«Prof. Michael Reiss – The Importance of Teaching about Science and Religion in a Time of Global Uncertainty» — The Faraday Institute for Science and Religion, University of Cambridge.

🔗 https://www.faraday.cam.ac.uk/event/prof-michael-reiss-the-importance-of-teaching-about-science-and-religion-in-a-time-of-global-uncertainty/

 

 

مرکز علم و الهیات؛ پژوهشکدهءمطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی

🆔 https://eitaa.com/The_Science_and_Theology_Center

 

خردمند ترین مردم چه اشخاصی هستند؟

اگر بپذیریم جهان و زندگی گاه و یا حتی غالبا به گونه ای پیش نمی رود که ما می خواهیم، آرام آرام به این رهنمون ـــ که سزاوار است برای اجرایی کردن آن ساز و کار لازم را فراهم کنیم. ــــ هدایت می شویم که با توجه به فردیت منحصر به فرد آدم ها، نخست آنها را همان طور که هستند بپذیریم و سپس در بررسی و نقد انها، با توجه به اینکه ما در دنیای ممکنات زندگی می کنیم، شناخت دقیق و درست آنها را بر بررسی و نقد مقدم بدانیم و بین نفع، صلاح و حق، تا آنجایی که امکان دارد، حق را در نظر داشته باشیم و منطق انجام کار ها را لحاظ و حق هر انسانی را به درستی ادا کنیم.گفتنی است گاه ما انسان ها، عناد با خود داریم و منشآ رنج های ما در برخی مواقع در درون خود ماست و نوع تربیت رایج ما را وادار به فرافکنی و سایر مکانیسم های دفاعی کرده و دنبال مقصر می گردیم و آرامش خود را که موهبت بزرگی است، از دست داده و سلامت روان خود و دیگران را در معرض خطر جدی قرار می دهیم. حتی گاه دیرتر و دورتر را لحاظ نمی کنیم و برای موضوعات زود گذر و قدرت طلبی، تا مرز جنون، پیش می رویم. این جاست که با عمق سخن پیشینیان، ارتباط برقرار می کنیم:خردمند ترین مردم کسانی هستند که تقوی پیشه می کنند و احمق ترین مردم کسانی هستند که دنبال فسق و فجور و تباهی و جنایت هستند. چرا که با اندک تآمل پی خواهیم برد در درون هر فسق و فجوری، حماقتی نهفته است. حتی می توان گفت فسق و فجور ها در درازنای تاریخ و جنایت های رایج، علاوه بر معیوب بودن ساختار ها، تا حدودی به خاطر کم عقلی ها و نادانی ها و جهالت ها و دریک کلام مشکلات شناختی و نداشتن فهم درست از مسائل اجتماعی است. از این رو شاید و شاید بتوان گفت گام اول و وسط و آخر برای انجام درست هر کاری شناخت خردمندانه آن کار است.باقی بقایتان، شنیدن نقدهایتان نصیبمان
م.ص. ذاکری

مسئولیت رسانه :

رعایت «اصل عدم آسیب‌رسانی» در تربیت نسل آینده است

فاطمه کریمی (وکیل دادگستری)
رسانه‌های عمومی، به‌عنوان امانت‌دار فضای عمومی، وظیفه حقوقی و اخلاقی دارند که از ترویج هرگونه محتوایی که منجر به خشونت‌گرایی یا عادی‌سازی رفتارهای تهاجمی می‌شود، خودداری کنند. نمایش آموزش‌های تیراندازی در قالب برنامه‌های عمومی، نه تنها یک خطای استراتژیک، بلکه از منظر حقوقی، با اصول بنیادین «حق بر آموزش و تربیت سالم» در تضاد است.
طبق استانداردهای بین‌المللی و کنوانسیون‌های حقوق کودک، رسانه‌ها موظف‌اند از نمایش محتواهایی که سلامت روان کودکان و نوجوانان را به خطر می‌اندازد یا آن‌ها را به سمت رفتارهای پرخطر سوق می‌دهد، پرهیز کنند.

آموزش مهارت‌های نظامی در رسانه‌ای که باید پناهگاه امنیت و آموزش زندگی باشد، نوعی «ترویج غیرمستقیم خشونت» تلقی می‌شود که می‌تواند منجر به تغییر الگوی رفتاری نسل جدید و کاهش سطح همدلی اجتماعی گردد.

مسئولیت رسانه تنها انتقال اطلاعات نیست، بلکه رعایت «اصل عدم آسیب‌رسانی» در تربیت نسل آینده است. نمایش آموزش شلیک، در زمانی که جامعه درگیر بحران‌های انسانی و امنیتی است، نقض وظیفه رسانه در جهت صیانت از سلامت روانی و اخلاقی جامعه است. ما موکداً خواستار بازنگری در محتوای رسانه‌ای و پایبندی به استانداردهای حقوقی در قبال ملت و صیانت از تربیت نسل آینده هستیم.
ما به رسانه‌ای نیاز داریم که به جای آموزشِ «چگونه شلیک کنیم»، به ما بیاموزد که «چگونه با هم زندگی کنیم»؛ و به جای اینکه یاد بدهد «چگونه هدف بگیریم»، بیاموزد که «چگونه انسانیت را حفظ کنیم».
27اردیبهشت ۱۴۰۵

ضرورت توجه به آموزش در مقطع ابتدایی از طریق بازی:

امروزه اهمیت راهبردی «آموزش از طریق بازی» در دوره ابتدایی در کشورهای پیشرو در زمینه آموزش عمومی مورد تاکید است؛ رویکردی که نه‌تنها با ویژگی‌های رشدی کودکان این دوره کاملاً سازگار است، بلکه بر پایه یافته‌های علمیِ روان‌شناسی تربیتی و علوم یادگیری، از مؤثرترین شیوه‌های آموزش عمیق، پایدار و انگیزه‌بخش به شمار می‌آید.کودک در فرایند بازی، صرفاً سرگرم نمی‌شود؛ بلکه در بستر فعالیتی پویا و معنادار، مهارت‌های زبانی، شناختی، اجتماعی، هیجانی و حرکتی خود را توأمان پرورش می‌دهد. بازیِ هدفمند، زمینه‌ای فراهم می‌کند تا دانش‌آموز با اشتیاق و بدون ترس از خطا، مفاهیم درسی را تجربه کند، بیازماید، تحلیل کند و به فهمی عمیق‌تر برسد. چنین رویکردی، یادگیری را از حفظ‌محوری و انفعال، به مشارکت، اکتشاف و خلاقیت سوق می‌دهد.از این‌رو، انتظار می‌رود در سیاست‌گذاری‌های آموزشی، برنامه‌ریزی درسی، توانمندسازی معلمان و طراحی محیط‌های یادگیری، جایگاه آموزش بازی‌محور به‌صورت جدی و نظام‌مند مورد توجه قرار گیرد. ایجاد فرصت برای بازی‌های هدایت‌شده، نقش‌آفرینی، فعالیت‌های حرکتی و بازی‌های فکری می‌تواند به تقویت سواد پایه، حل مسئله، همکاری، خودتنظیمی و علاقه به مدرسه بینجامد؛ اموری که برای تربیت نسل آینده ضرورتی انکارناپذیر است.امید است با حمایت و راهبری سازمان، آموزش و پرورش کشور از ظرفیت ارزشمند بازی به‌عنوان ابزاری علمی، تربیتی و اثرگذار بهره‌مند شود و زمینه‌ای فراهم آید تا مدرسه برای کودکان، هم‌زمان محل یادگیری، رشد و نشاط باشد.

ارائه : مهرداد راهداری 

«کودک در بحران، چگونه با گفت و گو امنیت بسازیم؟»

معاونت آموزشی سازمان جهاد دانشگاهی تهران برگزار می‌کند:

کارگاه‌های آموزشی رایگان«جنگ و زندگی»

عناوین کارگاه‌ها و روزهای برگزاری:

«کودک در بحران، چگونه با گفت و گو امنیت بسازیم؟»استاد: دکتر نورالدین محمودی

زمان:     دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ساعت ۱۳ تا ۱۵لینک ثبت‌نام:https://jtt.ir/classroom/12950

«برخورد نقادانه با رسانه‌ها در زمان جنگ»استاد: دکتر حسین شیخ رضایی

زمان: سه‌شنبه ۲۹اردیبهشت ساعت ۱۳ تا ۱۵لینک ثبت‌نام:https://jtt.ir/classroom/12951

«کودکان، جنگ و مهارت‌های روانی کنترل ترس و استرس»استاد: دکتر رزا راشدی

زمان:چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ساعت ۱۳ تا ۱۵لینک ثبت‌نام:https://jtt.ir/classroom/12952

«تفکر خلاق در روزهای سخت؛ مهارت‌هایی برای بازسازی امید»استاد: خانم دکتر مریم پورآقا

زمان: پنج‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ساعت ۱۳ تا ۱۵لینک ثبت‌نام:https://jtt.ir/classroom/12953

کارگاه‌ها به صورت برخط برگزار می‌شود.Jtt.irشماره تماس: ۸۴۶۵۰

انتشار دهنده : خانم دکتر مریم احمدی گیوی –  پژوهشگر اجتماعی